چه کسی مانع حصر احمدی نژاد می شود؟

به هر حال حاشیه امن ویژه محمود احمدی‌نژاد برای انتقاد از نهادهای حاکمیت همچون قوه قضاییه موجب شده او به راحتی بتواند با افکار عمومی بازی کند؛ بازی‌ای که حالا بیشترین منفعت آن فراموشی اقدامات فاجعه‌باری است که او در هشت سال دوران ریاست‌جمهوری‌‌اش انجام داده است.

کد خبر: ۱۹۳۰۵۸

تاریخ: ۲۸ آذر ۱۳۹۶ - ۱۲:۵۹

در چهار سال اول ریاست‌جمهوری روحانی، نام احمدی‌نژاد کمتر از این روزها بر سر زبان‌ها بود از آن جهت که دوران ریاست‌جمهوری‌اش پایان یافته بود و حداقل تا هشت سال دیگر فرصتی برای بازگشت به عرصه سیاست نداشت. اما آثار رسم و کار او در همان آغاز به کار دولت یازدهم محسوس شده بود. مردم در دوران ریاست‌جمهوری‌اش نمی‌دانستند چه ضربه‌ای به کشور وارد شده اما به مرور و بعد از اتمام ریاستش این آگاهی در مردم به وجود آمد که پاک‌دستی دولت احمدی‌نژاد ادعایی بیش نبوده و به دنبال آن مسوولان دستگاه‌های نظارتی و قوه قضاییه هم پیگیر عدم صداقت ادعاهای احمدی‌نژاد و اطرافیانش شدند. احمدی‌نژاد گمان می‌کرد بعد از گذشت هشت سال از ریاست‌جمهوری‌اش دوباره می‌تواند قدرت را در دست بگیرد و بار دیگر جریان‌های سیاسی به سراغش می‌آیند و برای شرکت در انتخابات از او دعوت می‌کنند اما پیش‌بینی‌های او درست از آب در‌نیامد. عدم دعوت از او باعث شد احمدی‌نژاد به دنبال فضا‌سازی بیفتد تا همچنان مطرح باشد. او تا جایی پیش رفت که با وجود اینکه رهبر انقلاب به صراحت توصیه کرده بودند در انتخابات شرکت نکند، تصمیم گرفت در این کارزار سیاسی حضور پیدا کند اما با عدم تایید صلاحیتش مواجه شد‌. رد صلاحیت‌‌ منجر به ایجاد حالت تهاجمی در احمدی‌نژاد شد‌؛ واکنش او به بازداشت بقایی که از نزدیکان او بود گواه این موضوع است. احمدی‌نژاد از همان موقع نه‌تنها به تخریب قوه قضاییه پرداخت بلکه موضوع طمع ریاست علی لاریجانی بر پاستور را نیز مطرح کرد تا نزدیکان آملی‌لاریجانی را هم از عرصه سیاسی کشور دور کند. موضوع بست‌نشینی در زمان زلزله کرمانشاه فرصت دیگری برای فضاسازی احمدی‌نژاد و یارانش بود هرچند این بست‌نشینی طولانی نشد اما به هر حال نام او‌ را در اخبار و رسانه‌ها پررنگ کرد. آخرین اقدام احمدی‌نژاد انتشار یک پیام ویدئویی در کانال تلگرامی بود که 48 ساعت برای ارائه اسناد اتهام‌هایی که آملی‌لاریجانی به وی وارد کرده بود، به قوه قضاییه فرصت داد. این پیام در واکنش به سخنان رییس قوه قضاییه ایران بود که محمود احمدی‌نژاد را به سیاه‌نمایی و فتنه‌گری علیه نظام جمهوری اسلامی متهم کرده بود. البته دادستان کل کشور در واکنش به پیام ویدئویی محمود احمدی‌نژاد گفت: «ظرف یکی دو روز آینده به این موضوع پاسخ داده می‌شود». منتظری پیشتر نیز در واکنش به سلسله انتقادهای احمدی‌نژاد از قوه قضاییه، دوره ریاست‌جمهوری او را «کلکسیونی از قانون‌گریزی» خواند و متذکر شده بود وی به «انتشار اخبار غیر‌واقعی» اقدام می‌کند. اما سوال اصلی اینجاست که بازی احمدی‌نژاد تا کجا ادامه خواهد داشت و آیا اقداماتی که او به راه انداخته منجر به بازداشت خانگی‌اش می‌شود؟

حمایت اصولگرایان در بالاترین سطح، علت حاشیه امن احمدی نژاد بوده است

محمد کیانوش‌راد، فعال سیاسی اصلاح‌طلب در گفت‌وگو با «جهان صنعت» درباره برخورد مسوولان نظام با احمدی‌نژاد و احتمال حصر گفت: «گاهی وقت‌ها رفتارهایی مشاهد می‌شود که این رفتارها به لجاجت‌های کودکانه بیشتر شبیه است. اگرچه احمدی‌نژاد برخی موارد را متوجه شخص رییس قوه قضاییه کرده است اما با توجه به اینکه نهاد قوه قضاییه حقوقی است در این موارد هم مثل همه موارد دیگر باید رعایت قانون و عمل به چارچوب‌های قانونی را مورد توجه قرار دهد و امکان پاسخگویی و دفاع به احمدی‌نژاد و همراه ایشان فراهم شود. در این زمینه هرگونه برخورد غیرقانونی در مقابل رفتارهای غیرقانونی عملی است که به تشدید دامنه بی‌قانونی در کشور کمک خواهد کرد.» وی درباره اینکه چرا مسوولان رییس‌جمهور اسبق را ممنوع‌التصویر و رییس‌جمهور پیشین‌ دیگر را برای انتقاد آزاد می‌گذارند، پاسخ داد: «از جهت وجود معیار و سیاست‌ها دوگانه قوه قضاییه در برخورد با امثال میرحسین موسوی، مهدی کروبی و سیدمحمد خاتمی هیچ جای شک و شبهه‌ای وجود ندارد‌ اما بحث اساسی این است که همان‌گونه که در مورد میرحسین موسوی و خاتمی که به مراتب برخوردهای دلسوزانه آنها در رابطه با نظام مشخص است اجحاف صورت گرفته است در موارد دیگر باید با حکمی متفاوت برخورد شود. البته این سخن به این معنا نیست که در برخورد با افرادی مثل احمدی‌نژاد خواستار رفتار مشابه باشیم اما انتظاراتی که وجود دارد این است که برای اثبات بی‌طرفی قوه قضاییه و خارج شدن از دایره انتقادات گسترده به نحوه رفتارهای متفاوت، آنچه مر قانون اساسی است در رابطه با افراد انجام شود.» کیانوش‌راد درباره حاشیه امن احمدی‌نژاد بیان کرد: «‌حاشیه امن آقای احمدی‌نژاد آن است که جزو اصولگرایان بوده و در بالاترین سطح از او حمایت شده است. امروز برخورد تند با احمدی‌نژاد به معنای بازگشت همه انتقاداتی است که به جناح اصولگرا وارد کرده‌اند. مضاف بر اینکه باید دانست رفتار غیرضابطه‌مند متاسفانه در توزیع امکانات و پول تحت عناوین مختلفی مثل کمک به بسیاری از نهادها و بعضا شخصیت‌ها، آنها را دچار آلودگی‌هایی کرده است که آقای احمدی‌نژاد در این زمینه دست پری برای بیان این‌گونه موارد دارد‌ همان‌گونه که در ماجرای توزیع سکه توسط بقایی اخباری منتشرشد. احتمالا از این‌گونه موارد که مورد ادعای احمدی‌نژاد است وجود دارد. به عنوان مثال هنگامی که 50 میلیون تومان پول برای آیت‌الله صدوقی، امام جمعه اسبق یزد ارسال شد ایشان به صورتی صریح از پذیرفتن آن عذرخواهی کرد. این نمونه‌ای است که ما در عدم قبول چنین هدایایی از سوی امام جمعه اسبق یزد شاهد بوده‌ایم. باید دید این‌گونه کمک‌ها که تحت عناوین گوناگون به اشخاص و به بهانه‌های مختلف انجام شده آیا جزو مواردی است که احمدی‌نژاد در آینده آنها را رو خواهد کرد یا با توافقات پشت پرده اصولگرایان احمدی‌نژاد به سکوت سوق پیدا می‌کند. باید در انتظار کنش قوه قضاییه در این باره و سپس واکنش احمدی‌نژاد در آینده ماند.»

به هر حال حاشیه امن ویژه محمود احمدی‌نژاد برای انتقاد از نهادهای حاکمیت همچون قوه قضاییه موجب شده او به راحتی بتواند با افکار عمومی بازی کند؛ بازی‌ای که حالا بیشترین منفعت آن فراموشی اقدامات فاجعه‌باری است که او در هشت سال دوران ریاست‌جمهوری‌‌اش انجام داده است. در حالی احمدی‌نژاد حملات تند و تیز خود را به مسوولان نظام پرتاب می‌کند که این روزها مردم از دولت و نهادهای حاکمیت ناراضی هستند و حتی اصلاح‌طلبان هم تا حدودی در برابر نارضایتی مردم سکوت کرده‌اند. با این حال احمدی‌نژاد مباحثی را مطرح می‌کند که کسی جرات طرح آن را ندارد. وجود شبکه‌های اجتماعی رفتارهای رییس دولت‌های نهم و دهم را بیش از گذشته برای مردم جذاب کرده و حالا مردم هر روز منتظر اقدامات جدید وی برای تهدید مسوولان نظام هستند. از آن طرف جریان اصولگرایی با سکوت دربرابر او معتقد است نباید وارد بازی احمدی‌نژاد شد چرا‌که می‌خواهد خودش را به هر قیمتی در ذهن مردم زنده نگه ‌دارد در حالی که به نظر می‌رسد برنده بازی این جریان احمدی‌نژاد باشد.

در جمهوری اسلامی کسی حاشیه امن ندارد

حسین کنعانی‌مقدم، فعال سیاسی اصولگرا از جمله کسانی است که از ابتدای برخوردهای احمدی‌نژاد‌، خطر حصر خانگی او را نیز مطرح کرده بود. او در گفت‌وگو با «جهان صنعت» معتقد است احمدی‌نژاد پرونده سیاسی نداشته و به عنوان یک شهروند عادی می‌تواند انتقادات خود را مطرح کند اما در مقابل بر این باور است که پرونده سیدمحمدخاتمی به عنوان رییس‌جمهور پیشین ایران در جایگاهی مشابه با احمدی‌نژاد سیاسی بوده است و مسوولان به همین دلیل او را ممنوع‌التصویر کرده‌اند. کنعانی مقدم در گفت‌و گو با روزنامه «جهان صنعت» درباره اینکه آیا رفتارهای رییس دولت دهم منجر به حصر او خواهد شد، پاسخ داد: «احمدی‌نژاد در نظام جمهوری اسلامی ایران یک شهروند عادی است و اگر شهروند اقدامات مجرمانه انجام دهد قوه قضاییه به عنوان مدعی‌العموم می‌تواند با او برخورد کند و مجازات خاص از زندان و حصر می‌تواند شامل حال این فرد شود. اما تا زمانی که قوه قضاییه عناوین مجرمانه را در یک دادگاه صالحه مطرح نکرده است ایشان به عنوان یک شهروند عادی از حقوقی برخوردار است که می‌تواند از آن استفاده کند. یکی از این حقوق هم این است که ایشان می‌تواند درباره مسایلی که در کشور اتفاق می‌افتد اظهار‌نظرهای سیاسی کند و مواضع سیاسی بگیرد.»وی در پاسخ به این سوال که چرا اکنون با وجود حملات متعدد به قوه قضاییه برخوردی با او صورت نمی‌گیرد، گفت: «ایشان هشت سال رییس‌جمهور کشور بوده‌اند و به هر حال نظام یک‌سری ملاحظاتی را نسبت به ایشان دارد و سعی می‌کند این ملاحظات را رعایت کند که برای احمدی‌نژاد مشکل پیش نیاد. ولی اگر خودش نخواهد و بخواهد برخورد سخت کند به هر حال نظام هم با او برخورد سخت می‌کند.»این فعال سیاسی اصولگرا در پاسخ به این سوال که گفته می‌شود حاشیه امن احمدی‌نژاد مانع از برخورد جدی با اوست، اظهار داشت: «در نظام جمهوری اسلامی کسی حاشیه امن ندارد البته نماینده‌های مجلس هم تنها در چارچوب وظایفی که دارند قابل پیگرد نیستند و‌گرنه باقی آدم‌ها در نظام جمهوری اسلامی حاشیه امن ندارند و اگر داشته باشند خلاف عدالت است.» وی درباره اینکه چرا برخوردها با سیدمحمد خاتمی، رییس دولت اصلاحات و احمدی‌نژاد متفاوت است و یکی ممنوع‌التصویر می‌شود و دیگری آزادانه انتقادهایش را مطرح می‌کند، بیان داشت: «پرونده احمدی‌نژاد بحث سیاسی نیست ولی پرونده خاتمی سیاسی است به هر حال نمی‌توان این دو را با هم قاطی کرد. احمدی‌نژاد قبل از اینکه وارد بحث مقابله با قوه قضاییه شود به بحث پرونده‌های بقایی و مشایی پرداخت که آنها هم پرونده‌شان مسایل اقتصادی است و نه سیاسی. درحالی که آقای خاتمی پرونده اقتصادی ندارد ایشان بحث سیاسی داشته و در این شرایط هم شورای امنیت ملاحظاتی دارد و درباره حصر هم ملاحظاتی داشته و محدودیت‌هایی را درباره خاتمی ایجاد کرده است. اما امیدواریم این محدودیت‌ها کمتر شود و فضای آرام‌تر و آزادتری را در کشور داشته‌باشیم.» وی در پاسخ به این سوال که آیا احمدی‌نژاد به حصر می‌رود یا نه ؟گفت: «آن زمانی که ایشان شروع کردن به برخورد کردن، من خودم یکی از نظراتم این بود که به نظر می‌رسد این رفتار‌ها تا مرحله حصر پیش رود.»اینکه احمدی‌نژاد به دنبال کسب منصبی پررنگ‌تر از مجمع تشخیص مصلحت است شکی نیست او می‌خواهد در فضای سیاسی کشور سمتی ماندگار داشته باشد اما راهی که انتخاب کرده نه‌تنها او را از هدف اصلی‌اش دور می‌کند بلکه ممکن است با زبان تهدیدآمیز زمینه حصر خود را فراهم کند. هرچند اگر حصر خانگی برایش اتفاق بیفتد بر اعتبارش افزوده می‌شود وشاید به همین دلیل در تلاش است مسوولان را در شرایطی قرار دهد که تصمیم بر حصر بگیرند. فارغ از ولع احمدی‌نژاد برای کسب قدرت و مطرح شدنش در رسانه‌ها، حل و فصل پرونده قضایی او و یارانش از مطالبات دیگر اوست. اما بعید به نظر می‌رسد که نظام به این فضاسازی‌ها باج دهد هرچند تاکنون نیز قوه قضاییه با موضع تساهل برخورد کرده است. البته این بار احمدی‌نژاد می‌خواهد از بی‌تدبیری برخی مسوولان که شاید مردم نیز در مواردی نسبت به آنها انتقاد داشته باشند به نفع خود استفاده کند تا زمینه حضور خود را در عرصه سیاسی فراهم کند اما مردم می‌دانند که ریاست هشت‌ساله او به اندازه کافی سنگین و پرهزینه بوده و دیگر تاریخ مصرف احمدی‌نژاد و یارانش تمام شده است. لذا بهتر است مقامات دیگر به شفافیت رو آورند تا نه نگرانی از جولان دادن امثال احمدی‌نژاد وجود داشته باشد و نه به برخورد تساهلی با آنها نیازی باشد.