چرا برخی افراد اهل شب‌بیداری‌اند؟

احتمالا در بین دوستان خود افرادی را می‌شناسید که تا شما صبح‌ها از خواب بیدار شوید بخش عمده‌ای از کارهای خود را انجام می‌دهند. اگر تمام عمر خود دوست داشته‌اید که انسان سحرخیزی شوید اما در درون خود آگاه بوده‌اید که آدم شب‌ بیدار ماندن هستید، بهتر است اکنون حقیقت را بپذیرید.

کد خبر: ۱۸۰۶۵۳

تاریخ: ۰۷ مهر ۱۳۹۶ - ۰۱:۳۰

اگر شما آدم شب هستید و به‌سختی صبح‌ها از خواب بیدار می‌شوید اصلا خود را سرزنش نکنید چراکه این سیستم ژنتیکی شماست که مسئولیت این امر را به عهده دارد.

طبق یافته‌های مطالعه‌ای که نتایج آن در نشریه Cell منتشر شده، دلیل این‌که برخی افراد مایل‌اند شب‌ها تا دیروقت بیدار بمانند و صبح‌ها با سختی از خواب بیدار شوند جهش در ژن CRY1 است. حاملان این جهش یک ساعت شبانه‌روزی تغییریافته دارند که ساعت درونی خود را بسیار کُندتر از بخش‌های غیرحامل برنامه‌ریزی می‌کنند و در نتیجه فرد شب‌ها برای خواب دو تا دو ساعت و نیم تاخیر دارد.

بسیاری از افرادی که شب‌ها تا دیروقت بیدار می‌مانند اختلال تاخیر فاز خواب (DSPD) دارند و شب‌ها به‌سختی خواب‌شان می‌برد. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد افرادی که این اختلال را دارند با برنامه‌ریزی‌های صبحگاهی مشکل دارند و از مواجهه با انتظارت اجتماعی بیزارند. البته همه افرادی که از این اختلال رنج می‌برند چنین جهشی در آن‌ها روی نمی‌دهد.

برای شروع ساعت شبانه‌روزی بدن یک فرد باید ارگان‌های فعال‌کننده‌ پروتئین فعالیت خود را آغاز کنند. ساعت شبانه‌روزی یا ساعت زیستی یک چرخه تقریبا ۲۴ساعته در فرایندهای زیست‌شیمیایی، فیزیولوژیکی یا رفتاری در انسان است و با چرخه خوابیدن و بیدار شدن انسان ارتباط دارد. به طور معمول، این فعال‌کننده‌ها بازدارنده‌هایی را تولید می‌کنند که به بیدار ماندن بدن کمک می‌کند. این فعالیت آن‌قدر در طول روز در بدن ادامه پیدا می‌کند که توان بازدارنده‌ها به پایان می‌رسد و در نتیجه بدن آماده به خواب رفتن می‌شود. اما جهش در ژن CRY1 که خود یکی از بازدارنده‌هاست، باعث فعال ماندن بدن شده و در نتیجه بدن فرد شب‌ها دیرتر نیاز به خواب پیدا می‌کند.

در این مطالعه که در دانشگاه بیلکنت (Bilkent) ترکیه انجام شده، الگوهای خواب ۶ خانواده ترک مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفت و نتایج این ارزیابی نشان داد کسانی که جهش ژنی داشتند دارای «زمان‌های شروع خواب تاخیریافته» بودند و برخی دیگر از الگوهای نامنظم خواب رنج می‌بردند. با این همه، صرف این‌که شما دارای ژن CRY1 جهش‌یافته هستید نباید به این معنی باشد که سحرخیز شدن کار غیرممکنی است. افرادی که دارای چنین جهش ژنی‌ای هستند، صبح‌ها سخت‌تر بیدار می‌شوند اما اگر دارای زمان‌بندی‌ها و برنامه‌ریزی‌های درستی برای خواب باشند و روی این موضوع کار کنند می‌توانند خواب خود را تنظیم کنند.