حقوقمان را معامله نمي‌كنيم

صحنه ی دیپلماسی یک مسابقه جدی است

شرايط بين المللي و تحولات جهاني اين نياز را همواره ايجاد مي كند كه همه دولت ها حتي هر دولتي در دوران خودش روش ها و گفتمان خودش را متناسب با تحولات بين المللي تعريف كند.

کد خبر: ۱۶۲۵

تاریخ: ۰۱ شهريور ۱۳۹۲ - ۱۲:۴۰

تدبیر و امید: برنامه ديروز، امروز، فردا پنجشنبه شب شبكه سوم سيماي جمهوري اسلامي ايران، با حضور محمد جواد ظريف وزير امور خارجه ايران به روي آنتن ‌رفت.

رييس جديد دستگاه ديپلماسي ايران در ابتداي اين گفت وگو بر تغيير ناپذير بودن اصول سياست خارجي كشور تاكيد كرد.

وي در اين گفت گو در پاسخ به سووالي مبني بر اينكه آقاي رييس جمهور در تبيين سياست خارجي دولت يازدهم عبارت تغيير با حفظ اصول را بكار برد، گفت: اصول سياست خارجي ما توسط قانون اساسي، فرمايشات امام راحل (ره)، رهنمودهاي مقام معظم رهبري و اسناد بالادستي تعيين شده است و اين اصول مبناي روابط بين الملل جمهوري اسلامي ايران را تشكيل داده و خواهد داد و تغيير هم نخواهد كرد.

ظريف افزود:‌ اهم اصول غيرقابل تغيير شامل مواردي چون دفاع از تماميت ارضي كشور، استقلال و آزادي مردم و خدمت در جهت بهبود وضعيت معيشتي مردم از طريق برقراري روابط عادلانه در سطح بين المللي است. اين اصول غير قابل تغيير است.

وي با اشاره به تحولات و شرايط بين المللي، گفت: شرايط بين المللي و تحولات جهاني اين نياز را همواره ايجاد مي كند كه همه دولت ها حتي هر دولتي در دوران خودش روش ها و گفتمان خودش را متناسب با تحولات بين المللي تعريف كند.

وي افزود: با شناخت دقيق نسبت به آنچه كه در دنيا مي گذرد و فرصت و زمينه هايي كه اين تحولات جهاني براي كشور ايجاد مي كند، كه كشور ما مي تواند در صحنه بين المللي حضور قدرتمندتري داشته باشد.

ظريف در اين گفت وگوي ويژه با بيان اينكه دنيا هنوز فهم درستي از جمهوري اسلامي و انتخابات ايران ندارد، اظهار داشت: مردم ايران از حقوقشان نخواهند گذشت.

وزير امور خارجه ايران گفت: ‌جمهوري اسلامي ايران هيچ‌گاه به دنبال جنگ طلبي نبوده و كشوري صلح طلب بوده است.

وي خاطرنشان كرد: جمهوري اسلامي در حوزه ديپلماسي ارزشي خيلي حرف براي گفتن دارد.

ظريف همچنين گفت: مردم ايران از حقوقشان نخواهند گذشت، حقوقمان را به هيچ وجه معامله نمي‌كنيم.

وي، ديپلماسي متضاد آمريكا را به چالش كشيد و گفت: فشار لابي صهيونيستي باعث شد تا آنان در آستانه روي كار آمدن دولت تدبير و اميد در ايران، تحريم هاي جديدي را عليه مردم ما تحميل كنند.

وي با اشاره به چالش هاي موجود در روابط بين الملل اظهار داشت: در شرايط متفاوت چه به دليل وضعيت داخلي و چه به دليل تحولات بين المللي، ايران بر اساس آن سياست ها و روش هاي مورد نظر خود را تبيين كرده و مي آزمايد و سياست ها را تصحيح مي كند تا اينكه بتواند به بهترين شكل سياست خارجي را به پيش ببرد.

ظريف افزود: سياست خارجي ما جاي پيگيري مستمر منافع ملي و آرمان ها است كه بر اساس تحولات شكل مي گيرد. تحولات خوب شرايط جديدي را ايجاد كرده است. براي مثال مردم در انتخابات به يك گفتمان متفاوتي راي داده اند. گفتماني كه در سياست اعتدال، تدبير و اميد رياست محترم جمهوري اسلامي كه مورد توجه مردم هم قرار گرفته، متبلور شده و ما اين سياست را كه مبتني بر حضور قدرتمندانه، عزتمندانه ومعقول در صحنه بين المللي است، دنبال خواهيم كرد.

وي افزود: براي اين منظورما با زباني با دنيا صحبت خواهيم كرد كه دنيا آن زبان را متوجه بشود و بتواند منطق جمهوري اسلامي را درك كند و ما بتوانيم از اين توان گفتمان خودمان در صحنه بين المللي و جهان امروز به نحو احسن بهره گيريم.

ظريف گفت:‌ حرف من اين است كه قدرت گفتماني و توان معنايي كه جمهوري اسلامي از ابتداي انقلاب داشته، توان بسيار مهمي است كه اين دولت قصد دارد با بهره گيري از اين توان و حضور فعال و تاثيرگذار در صحنه هاي بين المللي، سياست هاي جمهوري اسلامي را به پيش ببرد و منافع كشور را به سامان برساند و وضع معيشتي مردم را هم به كمك سياست خارجي بهبود بخشد.

در ادامه اين گفت وگو مجري برنامه پرسيد: آيا اين تغييري كه شما از آن صحبت مي كنيد، الزاما تغيير در رفتار طرف مقابلمان را هم به دنبال خواهد داشت؟

ظريف در پاسخ به اين سوال اظهار داشت: صحنه ديپلماسي اگر نخواهيم براي آن از لغت نبرد استفاده كنيم، عبارت است از يك مسابقه جدي در كسب منابعي است كه براي شما قدرت ايجاد مي كند... نحوه ارائه ديدگاه هاي شما در سطح بين المللي از يك سو مي تواند نفوذ و از سوي ديگر مي تواند در سطح بين المللي آسيب پذيري ايجاد كند.

رييس دستگاه ديپلماسي ايران با بيان اينكه جمهوري اسلامي هيچگاه دنبال جنگ طلبي نبوده است، اظهار داشت: ايران كشوري است كه نسبت به سرزمين خود و وضعيت ژئوپولوتيك خود راضي است و نيازي به اين ندارد كه با كمك كشورگشايي نيازهاي خود را برطرف كند.
به حمدالله ايران ما كشوري است كه هم داراي منابع غني مادي، هم از دسترسي آسان به آب هاي آزاد بين المللي برخوردار است، هم توان علمي و هم امكانات ويژه جغرافيايي دارد.
وي افزود: مجموعه اين شرايط از جمهوري اسلامي ايران يك كشور صلح طلب مي سازد و ما بايد اين پيام صلح خواهي مردم ايران را كه در واقع در طول ۲۵۰ سال گذشته هيچ تجاوزي عليه هيچيك از همسايگانش نداشته است، به صورت واضح و قابل فهم براي مردم دنيا تبيين و تفهيم كنيم و برهمين مبنا ديدگاه هاي خودمان را پيش ببريم .
محمدجواد ظريف بيان كرد: جمهوري اسلامي در كنار صلح طلبي اش، كشوري است كه به دليل انقلاب عظيم اسلامي در سطح بين المللي حرف براي گفتن دارد.
وي با اشاره به تحولات تاسف بار مصر و برخي كشورهاي بحران زده ديگر، اظهار داشت: مردمسالاري ما مبتني بر ارزش هاي بومي است و در شرايط كنوني كه افراطي گري و سكولاريسم نتوانسته به نيازهاي منطقه پاسخ دهد، تنها الگوي مردم سالاري بومي جمهوري اسلامي ايران توانسته بعد از ۳۵ سال كماكان انتخاباتي را برگزار كند كه مردم در آن حضور شورانگيز داشته باشند. اين حضور توانست سرمايه عظيم اجتماعي را براي كشور بازسازي كند.
وزير امور خارجه افزود: خود باوري به ما قدرت غيرقابل تصوري در صحنه بين المللي مي دهد. اگر باورمان شود كه ايران مي تواند به عنوان كشوري كه حرف براي گفتن دارد در صحنه بين المللي نقش ايفا كند و گفتمان جديدي ارائه دهد، مي توانيم بسيار آرام، متين و منطقي با دنيا سخن بگوييم و حتما اين سخن ما تاثيرگذار خواهد بود.
وي ابراز اميدواري كرد، دولت يازدهم - دولت تدبير و اميد- بتواند با اين گفتمان در صحنه بين المللي حضوري قوي و موثر داشته باشد.
ظريف گفت: من معتقدم كه مهمترين برگ برنده جمهوري اسلامي ايران، توان و سرمايه عظيم انساني و اجتماعي آن است كه در حماسه سياسي امسال خود را نشان داد.
وي، همچنين مهمترين برگ برنده جمهوري اسلامي را مردم ايران برشمرد و گفت: دنيا عوض شده ما بايد با دنياي جديد برخورد كنيم. خيلي‌ها در غرب مطالعات زياد و هزينه‌هاي زيادي كردند كه بفهمند دنيا به چه سمتي مي‌رود، ولي نتوانسته‌اند.
ظريف افزود:‌ نمي‌شود با هزينه ديگران پيشرفت و امنيت داشت، اگر مي‌شد، ۱۱ سپتامبر اتفاق نمي‌افتاد.
وي ادامه داد: ما در دنياي امروز نمي‌توانيم مخاطبان خود را انتخاب كنيم. مخاطبان امروز جهاني شده‌اند. الان دنيا كار را براي سياستمداران سخت و براي مردم آسان كرده است.
رييس دستگاه ديپلماسي ايران در ادامه اين گفت وگو به تبيين نظام نوين بين المللي پرداخت و اظهار داشت: جامعه جهاني هم اكنون شاهد يك شرايط درحال گذار است. نظام دوقطبي زمان جنگ سرد فرو پاشيد، اما هنوز نظام ديگري جايگزين آن نشده است. بعد از فروپاشي اتحاد جماهير شوروي مخصوصا بعد از تجاوز آمريكا به كويت، آمريكايي ها خيال مي كردند كه يك نظام تك قطبي با رهبري آمريكا در دنيا بوجود آمده است، اما تحولات بعدي از جمله حوادث يازدهم سپتامبر نشان داد كه اين تصور يك تصور باطلي بيش نبوده است.
ظرف گفت: من معتقدم كه هنوز طرف مقابل به اين درجه از فهم نرسيده كه در دنياي امروز نمي شود با هزينه ديگران پيشرفت كرد، امنيت داشت و براي مردم خود رفاه فراهم كرد. اگرمي شد حوادث يازده سپتامبر رخ نمي داد و آمريكايي ها بايد احساس مي كردند كه كاملا در امنيت بسرمي برند. اين مبناي تفكري است كه در اصطلاح روابط بين الملل به آن مي گويند بازي با حاصل جمع صفر. يعني اگر يكي برد طرف مقابل بايد ببازد.
ظريف با تاكيد بر اينكه تجربيات متعدد نشان داده كه آمريكا نتوانسته با اين نگاه برد - باخت براي خودش امنيت ايجاد كند، افزود: تنها بازي برد - برد مي تواند نفع همه را فراهم كند و اين نيازي خيلي جدي است.
ظريف در پاسخ به سووال ديگري اظهار داشت: ديپلماسي در دنياي امروز يك نياز است، به همين دليل كشورها مجبورند انواع ديپلماسي را بپذيرند. در دنياي امروز ديگر نمي توان با صرف ديپلماسي سنتي كارها را به پيش بريد. لذا ديپلماسي عمومي يك قسمت عمده اي از ديپلماسي است... جمهوري اسلامي در حوزه ديپلماسي ارزشي حرف زيادي براي گفتن دارد. بخصوص دربحث هاي گفتماني، جمهوري اسلامي اتفاقا مي بايد درشرايط كنوني دنيا ازانواع ديپلماسي استفاده كند بدون اينكه اينها با هم متناقض يا جداي ازهم باشند. بنابراين بايد تمام اين ديپلماسي ها را در قالب يك مجموعه ببينيد.
وي در پاسخ به سووالي در باره نقش و جايگاه ديپلماسي اقتصادي در دولت يازدهم گفت: ديپلماسي اقتصادي به معناي بهره گيري از كليه زمينه ها و امكانات مخصوصا زمينه هاي بخش خصوصي براي پيشبرد اهم اهداف سياسي و توسعه كشور است.
بنابر ديپلماسي اقتصادي يعني اينكه شما از ابزارهاي حوزه اقتصاد و از توانمندي هاي كشور استفاده كنيد. لازمه اين كار شناخت توانمندي هاي كشور و همچنين شناخت امكاناتي است كه اين توانمندي ها در صحنه بين المللي براي كشورفراهم مي كند هم براي بخش خصوصي هم براي بخش عمومي.
وي افزود: لازم است موانع از مسير اقتصاد كشور برداشته شود. انجام يك تلاش مداوم، عاقلانه و هوشمندانه و با عنايت به واقعيات، قدم به قدم در مسير نرم كردن تحريم ها و از بين بردن زمينه هاي تحريم ها وهمچنين از بين بردن مشروعيت يا مقبوليت تحريم ها ضروري است.
ظريف گفت: بايد نشان داده شود كه اين تحريم ها مبناي حقوقي ندارد و در اعمال تحريم ها يك سري سوء استفاده شده و در اجراي پيمان ان.پي.تي نقض صورت گرفته و از نهاد شوراي امنيت سوء استفاده شده و برخي از تحريم ها بر اساس سياست هاي غيرمربوط بوده است.
وي تاكيد كرد: همه اينها نيازمند زمينه سازي ها و مذاكرات هوشمندانه است كه اين هم به يك كار ميان مدت و درازمدت نياز دارد.
ظريف اظهار داشت: در اين راستا مهمترين كار دولت تدبير و اميد در گام اول تقويت اجماع بين مردم در حوزه سياست خارجي و ياري گرفتن از آنان است.