حملات ترامپ به برجام براي غلبه بر کلینتون بود

آنچه ترامپ در موضوع ايران در دوران انتخابات بر آن تاكيد مي‌كرد، توجه بيشتر براي تحت تاثير قرار دادن راي‌دهندگان و غلبه بر هيلاري كلينتون بود، اما با توجه به اينكه او بارها اعلام كرده كه اولويت اصلي‌اش در سياست خارجي مبارزه عليه داعش است، بنابراين ترامپ نمي‌تواند بر ايران فشار زيادي بياورد.

کد خبر: ۱۳۳۵۴۹

تاریخ: ۰۴ آذر ۱۳۹۵ - ۱۱:۵۴

دونالد ترامپ بيستم ژانويه (يك بهمن) رسما قدرت در آمريكا را به دست مي‌گيرد و نفر اول كاخ سفيد مي‌شود. او اين روزها مشغول رايزني با چهره‌هاي مختلف سياسي در آمريكاست تا كابينه و تيم مورد نظر خود را انتخاب كند. دوربين‌هاي تلویزيوني در طول هفته در مقابل برج ترامپ در نيويورك و در آخرهفته‌ها در كلوب گلف او در نيوجرسي مشغول گرفتن تصوير از نامزدهاي احتمالي پست‌هاي مختلف هستند. پست‌هاي مربوط به سياست خارجي هميشه به‌ويژه از زماني كه اين كشور از سياست انزوا طلبي و دكترين مونورئه در ابتداي قرن بيستم خارج شد، از اهميت خاصي برخوردار بوده است. آنچه جهان در انتظارش بود، روشن شدن سياست‌هاي ترامپ بود كه فعلا صد روز اول آن مشخص شده است. براي بررسي برنامه يكصد روز ابتدايي ترامپ «آرمان» با علي بيگدلي كارشناس مسائل روابط بين المل به گفت‌وگو پرداخته كه درادامه مي‌خوانيد.

مهم‌ترين نكته در برنامه يكصد روز ابتدايي ترامپ را چه مي‌دانيد؟

آنچه در اين برنامه كه ترامپ در يك ويدئو آن را منتشر كرده، بيش از هر موضوعي برجسته است، توجه رئيس‌جمهور بعدي آمريكا به حوزه سياست داخلي است. درحالي كه اوباما در سياست خارجي دخالت‌هاي بسياري داشت، اما به نظر مي‌رسد آن طور كه ترامپ در كارزار انتخاباتي هم وعده داده بود، داخل آمريكا براي او مهم‌تر است. موضوع ايجاد اشتغال كه از همان ابتدا براي ترامپ راي‌هاي خاموش بسياري را جذب كرد در چارچوب توجه به اشتغال كارگران و لغو قرار داد TPP در همين راستا قرار مي‌گيرد.

به قرار داد TPP اشاره كرديد. اين قرار داد به عنوان دستاوري از سياست خارجي اوباما شناخته مي‌شود، اما ترامپ اين پيمان را قبول ندارد. ارزيابي شما چيست؟

اين قرارداد كه فراسوي اقيانوس شناخته مي‌شود، به كاهش تعرفه‌هاي گمركي و افزايش مناسبات بين ۱۲ كشور مربوط است. اجرايي شدن چنين توافقي براي آمريكا به منزله سود بردن براي شركت‌هاي بزرگ و كاهش اشتغال و افزايش بيكاري كارگران است. به همين دليل ترامپ گفته در نخستين روز كاري خود اين قرار داد را لغو خواهد كرد؛ چرا كه در راستاي سياست افزايش اشتغال و توليد در داخل آمريكا نيست كه اين قرارداد ادامه داشته باشد. براي مثال در روابط با چين، آمريكا حدود ۷۵۰ميليارد دلار واردات دارد، اما ترامپ گفته بود كه بايد در اين مناسبات هم تغيير ايجاد كرد. درحالي كه طبق برخي اصول اقتصاد آزاد توليد كالا در هرجايي كه ارزان‌تر تمام شود، اولويت دارد اما ترامپ گفته حاضر است قيمت كالا افزايش بیابد، اما اجناس به دست كارگران آمريكايي توليد شوند.

در اين ويدئو مواردي چون نگاه او به انرژي و استخراج گاز شيل هم آمده است. همچنين موضوع مهاجرت به آمريكا هم مطرح شده است. اين دو بعد را چگونه ارزيابي مي‌كنيد؟

ترامپ گفته محدوديت‌هاي گاز شيل و زغالسنگ را برمي‌دارد تا ميليون‌ها شغل ايجاد كند. در واقع آنچه در تمامي صحبت‌هاي او ملموس است، توجه به داخل، تقويت اقتصاد و ايجاد اشتغال است؛ نگاهي كاملا درون‌محور كه به قول خودش مي‌خواهد آمريكاي بزرگ را دوباره بسازد. از طرف ديگر مهاجرت‌هاي غيرقانوني كه به آمريكا مي‌شود و كساني كه به عنوان كارگران ارزان وارد اين كشور مي‌شوند هم يك تهديد براي آمريكايي‌ها شده است و به همين دليل اين قشر از جامعه آمريكا براي دفاع از خود به ترامپ روي آورد.

هيچ نامي از ايران در برنامه يكصد روزه اول ترامپ ديده نمي‌شود، درحالي كه او در زمان انتخابات بر روي ايران زياد مانور مي‌داد. آيا تغييري در سياست‌هاي ترامپ نسبت به ايران ايجاد شده است؟

آنچه ترامپ در موضوع ايران در دوران انتخابات بر آن تاكيد مي‌كرد، توجه بيشتر براي تحت تاثير قرار دادن راي‌دهندگان و غلبه بر هيلاري كلينتون بود، اما با توجه به اينكه او بارها اعلام كرده كه اولويت اصلي‌اش در سياست خارجي مبارزه عليه داعش است، بنابراين ترامپ نمي‌تواند بر ايران فشار زيادي بياورد. رئيس‌جمهوري بعدي آمريكا بايد در مقابل ايران مدارا كند و آن به دليل نقش تاثيرگذار ايران در حل معضلي به نام داعش است. با توجه به روابط مثبتي كه انتظار مي‌رود ترامپ و روسيه براي حل بحران خاورميانه خواهند داشت و با توجه به نزديكي ايران و روسيه به نظر مي‌رسد ترامپ براي مبارزه با داعش به ايران نياز دارد. بنابراين او موضع سختي عليه ايران نخواهد گرفت؛ چرا كه به خوبي مي‌داند حل معادلات منظقه و ريشه كن كردن تكفيري‌ها بدون حضور ايران اتفاق نمي‌افتد.

اما ترامپ در وعده‌هاي خود برعليه برجام زيادصحبت كرده بود و آن را توافقي فاجعه بار خوانده بود. حالا خبري از اولويت برجام در برنامه‌هاي رئيس‌جمهور بعدي آمريكا نيست.

حملات ترامپ عليه برجام بيشتر به دليل زيرسوال بردن كلينتون و تخريب او بود؛ چرا كه كلينتون گفته بود او آغاز‌گر مذاكرات با ايران بوده است. همچنين ترامپ در دوران انتخابات خيلي هم متوجه نبود كه برجام يك توافق چند جانبه و مصوب در شوراي امنيت سازمان ملل است كه تغيير يا لغو آن به سادگي امكانپذير نيست. برخلاف نگراني‌هايي كه در سطح جامعه در قبال آينده برجام ايجاد شد، او مطلقا خود را با ايران در اين موضوع درگير نخواهد كرد و به نظر مي‌رسد ايران با ترامپ بهتر بتواند كنار بيايد، درحالي كه اگر كلينتون پيروز مي‌شد، به دليل روابط بسيار نزديكي كه با عربستان و رژيم صهيونيستي داشت، قطعا ايران در پيشبرد سياست‌هاي خود بيشتر به مشكل بر مي‌خورد.