نقشه ایران در منطقه از نگاه گاردین چیست؟

شهر شرقاط در استان صلاح الدین یکی از مهمترین مناطق است. این منطقه توسط شبه نظامیان و نیروهای ارتش عراق در 22 سپتامبر آزاد شده است.

کد خبر: ۱۲۵۷۴۱

تاریخ: ۲۲ مهر ۱۳۹۵ - ۱۲:۱۱

این برنامه توسط مقامات دولتی و امنیتی ارشد در تهران ، بغداد و دمشق شکل گرفته همه این ها تحت نظر سپاه قدس و در راس آن سردار قاسم سلیمانی عمل میکنند.

گاردین نوشت: کمی دورتر از موصل نیروهای نظامی پایان پیشروی داعش را در این ناحیه نهایی کرده اند. این ها شبه نظامیان شیعه ای هستند که علیه داعش میجنگند اما نقش مستقیم در حملات پیش رو برای آزاد سازی دومین شهر بزرگ عراق یعنی موصل را بر عهده ندارند.

در عوض تا زمانی که ارتش عراق از جنوب به موصل حمله میکند این شبه نظامیان از غرب منطقه را مسدود کرده اند تا از فرار احتمالی نیروهای داعش از این نقطه جلوگیری کنند. غیبت آنها در آزاد سازی موصل یک پیام دارد و آن اینکه به مسلمانان سنی این اطمینان را میدهد که دخالت آنها در آزادسازی موصل به معنای فشار فرقه ای علیه آنها نیست.

از ابتدا شیعیان در جبهه های جنگ عراق نامی برای خودشان دست و پا کردند. با کمک نکردن به آزادی موصل، این شبه نظامیان آزادند که به یکی از آرزوهای دیرینه ایران جامه عمل بپوشانند: ایجاد هلال نفوذ در سراسر عراق و سوریه و قسمت انتهایی دریای مدیترانه .

نوار غربی موصل که شبه نظامیان هم اکنون در آن عملیات هایشان را انجام می دهند برای هدف آنها حیاتی است. بعد از 12 سال درگیری در عراق و درگیری های خونین در سوریه، ایران هم اکنون بیش از هر زمان به ایجاد یک کوریدور در منطقه نزدیک شده است. این امر میتواند به طور بالقوه به صدور جمهوری اسلامی و حضور آن در جهان عرب کمک کند.

یکی از مقامات اروپایی که نقش ایران در درگیری های پنج سال اخیر منطقه را رصد میکند به گاردین گفته که آنها به شدت نسبت به این هدف جدی هستند. این از یک سو باعث افتخار آنهاست و از سوی دیگر نشانه عملگرایی آنها. آنها قادرند بین مدیترانه و تهران هر موقع که بخواند نیروهایشان را جابه جا کنند و برای این کار نیز مسیر امنی را برای نیروهایشان و نایبانشان ایجاد کرده اند.

در مصاحبه های پنج ماه اخیر با مقامات منطقه ای، عراقی های پرنفوذ و ساکنان شمال سوریه مشخص شده که این کوریدور به تدریج از سال 2014 شکل گرفته است. این یک مسیر پیچیده است که در میان عراق از بین کردهای شمال و درون کردهای شمال شرق سوریه و در میان جبهه های شمال حلب (جایی که ایران و همپیمانان او روی زمین مشغول عملیاتند) در هم تنیده شده است. این مسیر زیر دماغ دوست و دشمن ایران تشکیل شده و برای دشمنان این کشور در هفته های اخیر صدای زنگ خطر به صدا در آمده است. ترکیه به ویژه با این حرکت ایران به شدت مخالف است و از چنین تحولاتی توسط ایران به شدت میترسد .

این برنامه توسط مقامات دولتی و امنیتی ارشد در تهران ، بغداد و دمشق شکل گرفته همه این ها تحت نظر سپاه قدس و در راس آن سردار قاسم سلیمانی عمل میکنند. این برنامه شامل تغییر دموگرافیک است که هم اکنون در عراق و شمال سوریه در جریان است . این برنامه به شدت به حمایت همپیمانانی که از تمام این پروژه مطلع باشند نیاز دارد و تنها در این صورت قابل اجرایی شدن است .

این کوریدور از نقطه ای آغاز شده که ایران از آن نقطه توزیع سلاح و نیروی انسانی اش را در 12 سال اخیر به عراق انجام میداده است. این همان مسیری است که نیروهای سپاه قدس برای جنگهای چریکی علیه نیروهای آمریکا زمانی که این کشور به اشغال آمریکا در آمده بود استفاده میکرد.

یکی از مقامات نظامی آمریکا گفته عصائب الاهل الحق و کتائب حزب الله و شاخه های مسبب تقریبا 25٪ تلفات جبهه های آمریکا در زمان حضور نیروهای آمریکایی در عراق بوده اند. اینها از زمانی که نیروهای آمریکایی عراق را ترک کرده اند بیش از گذشته نفوذ پیدا کرده اند.

این مسیر از میان بعقوبه پایتخت استان دیاله در شصت مایلی شمال بغداد میگذرد. منطقه ای متشکل از جمعیت شیعه و سنی . دیاله یکی از مهم ترین مراکز درگیری های فرقه ای در زمان جنگ داخلی عراق بوده است. این مسیرامروز توسط شبه نظامیان یا همان «واحد های بسیج مردمی» اداره میشود و به سمت شمال غرب و منطقه ای که در ماه اخیر تحت اشغال داعش بوده است حرکت میکند.

شبه نظامیان هم اینک در شهر شرقاط به تعداد زیاد وجود دارند و آماده روانه شدن به سمت منطقه غربی موصل و نقطه ای در 50 مایلی جنوب شرق سنجار اند. این نقطه قرار است در مرحله بعد به بال دیگری از کوریدور ایران متصل شود. بین نیروهای شبه نظامی شیعه و سنجیر شهر تل عفر دژ مستحکم داعش قرار دارد که به طور تاریخی محل سکونت سنی ها و شیعیان ترکمن بوده است.

یکی از مقامات ارشد اطلاعاتی آمریکا گفته که بین تلعفر و سنجار لازم است که برنامه ای وجود داشته باشد. سنجار محل سکونت جمعیت ایزدی هاست که در سال 2014 مجبور به فرار از این منطقه به واسطه حمله داعش و کشته شدن مردان آنها و به بردگی گرفتن زنانشان شدند. این منطقه مجددا توسط کرد های عراق در اواخر ماه نوامبر اشغال شد و از آن موقع نیروهای پ ک ک از سراسر مرزهای سوریه به سمت این شهر روانه شده اند. جنگجویان پ ک ک توسط دولت عراق تامین مالی میشوند و با بسیج مردمی عراق همکاری میکنند. مقامات اطلاعاتی عراقی و غربی گفته اند که این حرکت توسط مشاور ملی عراق فلاح فیاض تایید شده است.

عبدالرحیم الشمّری یکی از شیخ های قبیله اي پرنفوذ در شمال که در نزدیکی ربيا پایگاه قدرت دارد از طرف واحدهای بسیج مردمی حمایت هایی را دریافت کرده و به اسد در دمشق نزدیک است . او به آبزرور در بغداد گفته که : من معتقدم در منطقه ما ایران نفوذ چندانی ندارد . هیچ کس اینجا نیست . هیچ قدرت بزرگی به ما کمک تسلیحاتی نمیکند .

یک منبع اروپایی گفته ایران فکر،میکند هرجا که بخواهد را بدست می آورد . من فکر نمیکنم این تصور با ارزیابی درشتی از ترکها صورت گرفته باشد

در میان تمام این مناطق بین تهران و سواحل سوریه، حلب بیش از هرجای دیگری از ایران انرژی گرفته است. بیش از 6 هزار شبه نظلمی که بیشتر آنها عراقی هستند به این منطقه گسیل شده اند و قرار است بازپس گیری حلب همزمان با موصل شکل بگیرد.

کسانی که سلیمانی را از نزدیک رصد میکنند میدانند که او در خط مقدم سوریه و عراق حضور دارد یا در دیدارهایش در دمشق و بغداد گفته که او همه چیزش را در سوریه سرمایه گذاری کرده و درنتیجه باید مطمئن باشد که ایران از این جنگ سربلند بیرون میآید و به اهدافش خواهد رسید. او به احمد چلبی در سال 2014 گفته بود که اگر ما سوریه را از دست دهیم تهران را هم از دست خواهیم داد.

چلبی در گفت و گو با «آبزرور» در آن زمان گفته بود که سلیمانی همچنین اضافه کرده که ما همه این آشوب ها وتهدیدها را به فرصت تبدیل میکنیم.

حلب بخش مهمی از کوریدور تهران است که میتواند دو روستا در شمال را که به طور تاریخی در دست شیعیان بوده به این کودیدور متصل کند. یکی از مقامات ارشد سوریه ای و مقام ارشد عراقی در بغداد گفته اند که این کوریدور از حومه چهارمین شهر بزرگ سوریه یعنی حمص میگذرد، سپس به سمت شمال و قلب علویون سوریه میرود . این شهر به واسطه حملات هوایی روسیه برای ایران منطقه ای امن شده است.

کوریدور ایران در نهایت به شهر لاذقیه که هنوز به شدت در دست دولت است ختم میشود.

علی خدری که به همه سفرای آمریکا در عراق بین سالهای 2003 تا 2011 مشاوره میداده گفته که حفظ ارتباط با منطقه مدیترانه میتواند یک پیروزی استراتژیک برای ایران به شمار برود. این میتواند مسیر کنترل ایران بر عراق و شامات را تسهیل کند و بر آمال هژمونیک ایران جامه عمل بپوشاند. این میتواند همه رهبران غرب و همپیمانان آنها را در منطقه دچار مشکل کند چرا که این میتواند به گسترش نفوذ ایران در منطقه خلیج فارس و کشورهای اطراف آن بیانجامد. هدفی که آنها سالها به دنبال دستیابی به آن بوده اند. چرا ما باید انتظار داشته باشیم آنها دست از چند برابر کردن پولی که دهه های متوالی در این کازینو شرط بندی کرده اند بردارند؟