جامعه‌ای که الگوهای بد داشته باشد بد می‌شود

انتقاد سید حسن خمینی از رواج بی‌نزاکتی‌ اجتماعی

یادگار گرامی امام گفت: اگر امروز جامعه مان را دچار آفت های تربیتی می بینیم تنها باید به کار تربیتی بیشتر روی بیاوریم و در این حوزه هیچ عاملی قوی تر، عمیق تر و تاثیرگذارتر از نهاد آموزش و پرورش نیست.

کد خبر: ۱۱۴۰۰۷

تاریخ: ۱۹ مرداد ۱۳۹۵ - ۱۷:۱۰

حجت الاسلام و المسلمین سید حسن خمینی در دیدار معاون و مدیران آموزش و پرورش سراسر کشور در حرم مطهر امام خمینی با اشاره به این تعبیر که «تزکیه بر تعلیم مقدم است»، اظهار داشت: هرکس که می خواهد خودش را بسازد باید ابتدا نفس خود را پاک کند و پس به یک علم خود را آرایش ببخشد، همانگونه که در بحث های عرفانی گفته می شود ابتدا باید رذائل را «تخلیه» کرد و سپس نفس پاک شده را «تجلیه» و «تحلیه» بخشید.

به گزارش جماران، وی با اشاره به آیه شریفه «و لَقَد مَنَّ اللَّهُ عَلَى المُؤمِنینَ إِذ بَعَثَ فیهِم رَسولًا مِن أَنفُسِهِم یَتلو عَلَیهِم آیاتِهِ وَیُزَکّیهِم وَیُعَلِّمُهُمُ الکِتابَ وَالحِکمَةَ وَإِن کانوا مِن قَبلُ لَفی ضَلالٍ مُبینٍ(خداوند بر مؤمنان منت نهاد هنگامی که در میان آنها، پیامبری از خودشان برانگیخت؛ که آیات او را بر آنها بخواند، و آنها را پاک کند و کتاب و حکمت بیاموزد؛ هر چند پیش از آن، در گمراهی آشکاری بودند.)، به طرح این سوال پرداخت که چرا تربیت در بخش هایی از جامعه ما با مشکل مواجه است؟ و افزود: البته این بدان معنا نیست که جامعه ای کاملا غیر تربیت یافته داریم؛ اما بخشى از آسیب های اجتماعی موجود ناشی از اشکالات در تربیت هاست. چرا آمار طلاق در کشور بالاست و سال گذشته 2/2 درصد آمار ازدواج کاهش یافته و همین مقدار نیز طلاق افزایش یافته است؟ چرا وضع مواد مخدر اینگونه است؟ چرا این بی ادبی و به کارگیری الفاظ رکیک در جامعه و شبکه های اجتماعی به کار برده می شود؟ راحت است که منشاء تمام این آسیب ها را مشکلات اقتصادى بدانیم؛ اما مشکلات اقتصادی گرچه ممکن است به مثابه یک متغیر مقتضی نقش داشته باشد اما تنها علت پیدایش بی نزاکتی و آسیب پذیری اجتماعی نیست.

یادگار امام با اشاره به آمار آسیب های اجتماعی و توجه و پیگیری نسبت آنها در قالب تشکیل شوراهای مربوطه، ابراز امیدواری کرد که این پیگیری ها فروکش نکند و مانند بسیاری امور که آرام آرام به دلیل حل نشدن ،فراموش شدند، از دستور کار کنار گذاشته نشود.

وی در ادامه سخنان خود مهمترین شرط تربیت را «الگو» دانست و گفت: اگر الگوی صحیحی برای فرد وجود داشته باشد آنها خود به خود تربیت می شوند و اگر الگوی بدی بر جامعه حاکم شود انسان ها خود به خود بد می شوند.

سید حسن خمینی با اشاره به این روایت که الناس بامرائهم اشبه من ابائهم( شباهت انسان به مسئولان بیش از شباهتش به پدر و مادر است)، یادآور شد: امام می گویند همه ما درون خودمان یک محمدرضا پهلوی داریم(صحیفه امام جلد 13، ص200؛ جلد 9، ص13 و 18؛ جلد 14 صفحات 379 و ...)؛ بدین معنا که همه ما درون خودمان بدی هایی داریم و وقتی با این بدی ها الگو قرار گرفتیم جامعه هم دستخوش همین بدی ها می شود.

وی تأکید کرد: تربیت اجتماع محصول عملکرد همه ی جامعه است و تک تک انسان ها به اندازه توان خویش آن را می سازند.

یادگار امام سپس به موضوع تغییرات هنجاری در جوامع پرداخت و گفت: در گذشته افراد در ناهنجار بودن برخی رفتارها اتفاق نظر داشتند و وجدان نیز مانع ارتکاب آنها می شد اما امروزه بسیاری از ناهنجاری ها و بزه ها با سوال مواجه شده و اگر کسی را از انجام آنها منع کنید او بد بودن آن عمل را مورد ابهام قرار می دهد.

وی ادامه داد: یکی از مشکلات تلاقی نظام های ارزشی و دینی با جریان های غیر دینی در این نقطه است که آنها برای آنچه که از نظر ما ضد ارزش است، نظام به ظاهر فلسفی ساخته اند.

سید حسن خمینی با اشاره به نظام مُد در دنیا آن را گفت: در صورت وجود چنین نظامی که الگو برای انسان ها تعریف می کند جامعه بدون احتیاج به تحریک، به سمت آن نظام پیش می رود.

وی با تأکید بر اینکه جامعه ای که الگوهای بد داشته باشد بد می شود، تصریح کرد: الگوها در جامعه فراوان هستند و همه ما هم الگوپذیر و هم الگو هستیم؛ لذا خوبی و بهتر شدن را باید از خودمان شروع کنیم.

یادگار امام قوی ترین مقطع الگوپذیری برای انسان را دوره راهنمایی و خصوصا دبیرستان ذکر کرد و افزود: نظام ارزشی انسانها در همین دوره بدست می آید و الگوهای تربیتی در همین دوره انتخاب می شود که در این میان هیچ کسی مانند معلم بخصوص آنانی که از نظر سنی و صمیمیت نزدیک تر به دانش آموز هستند توان تعریف این نظام تربیتی و الگو را ندارند.

وی تأکید کرد: اگر امروز جامعه مان را دچار آفت های تربیتی می بینیم تنها باید به کار تربیتی بیشتر روی بیاوریم و در این حوزه هیچ عاملی قوی تر، عمیق تر و تاثیرگذارتر از نهاد آموزش و پرورش نیست؛ جامعه خوب آموزش و پرورش خوب داشته است و خدای نکرده اگر آموزش و پرورش لطمه بخورد به آفات تربیتی جامعه منجر می شود.

سید حسن خمینی در ادامه اظهار کرد: در زمینه اقتصاد باید الگوی تربیتی «کار» به عنوان یک الگوی ارزشی در جامعه معرفی شود، در حالی که در نظام ارزشی ما اینگونه تصور می شود که هرکس زودتر به نتیجه برسد عمل او ارزشمندتر است که این روحیه ریشه در تاریخ نیز دارد.

یادگار امام با بیان اینکه هیچ عاملی مانند دوره آموزش و پرورش به تربیت جامعه منجر نخواهد شد، گفت: تربیت صحیح از همین کلاس ها و معلمان شکل می گیرد و هرچه یک نظام به حوزه آموزش و پرویش توجه بیشتری نشان دهد سعادتمندتر می شود.

وی همچنین با اشاره به بهبود حقوق معلمان ابراز امیدواری کرد که این وضع روز به روز بهترشود.

سید حسن خمینی در پایان سخنان خود خطاب به معاونان و مدیران آموزش و پرورش توصیه کرد: به یاد داشته باشید یک حرکت کوچک معلمان و نظام آموزش و پرورش اثر سنگینی روی تربیت جامعه می گذارد و جامعه تربیت یافته ی تزکیه شده جامعه ای است که الگوی صحیح با نظام ارزشی صحیح داشته باشد و این امر فقط در دوره نوجوانی تحقق می بابد.

پیش از سخنان یادگار امام آقای علی اصغر فانی وزیر آموزش و پرورش در سخنانی با اشاره به اهمیت آموزش و پرورش از نگاه امام خمینی از دوران مبارزات تاکنون گفت: امروز آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران در همه نقاط کشور تا روستاها حضور دارد.

وی با تأکید بر اینکه تک تک مدیران آموزش و پرورش در خدمت راه امام هستند، یادآور شد: دانش آموزان سکان داران آینده نظام و زیرساخت منابع انسانی به عنوان سرمایه اصلی کشور، هستند.